Trainer Management Drives Teams

Onlangs behaalde Katja Staartjes de licentie Trainer Management Drives voor teams. Deze opleiding is het vervolg op de opleiding voor individuen.

Zij zal zich komende tijd steeds meer op coachings- en trainingswerkzaamheden gaan toeleggen, naast haar werk als professioneel spreker.
Meer weten over Management Drives?
Verder praten met Katja voor een coachings- of trainingstraject: lees verder.

Henk Wesselius – Broad Peak

Op 16 juli 2019 bereikte Henk Wesselius op de achtduizender Broad Peak (8047 m) een hoogte van ca. 8035 meter op de topgraat, halverwege de voortop (de markante rocky summit op 8030 meter) en de hoofdtop (de haaietand).
Na de rocky voortop is het anderhalf uur op en af kronkelen over een lastige corniche-graat tot de hoofdtop, over een lengte van circa 300 meter. Henk was daar samen met Jangbu Sherpa (Patle – Solo-gebied Nepal), ze waren de enigen. Het tweetal is tot een markante bult op de graat gekomen (ook wel de ‘false summit’ genoemd), zijn daar gestopt en hebben foto’s genomen. Hoe het kan dat ze niet verder zijn geklommen naar de hoofdtop, een stuk van naar schatting 30 minuten? Die vraag had ik uiteraard ook. Maar als geen ander weet ik dat het vanaf zeeniveau makkelijk praten is. Op 8000 meter denk je niet helder en kun je afstand, hoogteverschil en moeilijkheidsgraad minder goed inschatten. Dat beinvloedt je beslissingen. Beide mannen waren ervaren (Jangbu o.a. top K2 en 20x Everest)… en het is een heel verhaal waarom ze op deze bult zijn gestopt, maar het is allemaal geen excuus. Het eindresultaat is de topgraat op 8035 meter.
Feit is overigens dat afgelopen weken meerdere klimmers tot dit punt op de graat (of tot de eerdere rocky fore summit) zijn geklommen, en niet verder.

Henk heeft met deze beklimming een topprestatie neergezet, al is er flinke teleurstelling dat hij nét niet op die hoofdtop gestaan heeft. Dat is trouwens nog geen enkele Nederlander gelukt op Broad Peak. Volgens de database van Jurgalski kwamen eerder vier Nederlanders tot de markante rocky voortop: Ronald Naar (1983),  Wytze Rijke (2001), Wilco van Rooijen (2006) en Eelco Jansen (2009).
Voor een indruk van het terrein: de Amerikaan David Roeske plaatste in 2018 deze opname op zijn instagram account (vlak onder de voortop).
De berg Broad Peak, gelegen in het Pakistaanse Karakoram-gebergte tegenover de beruchte K2 (8611 m), behoort tot de veertien ‘achtduizenders’ op deze aardbol. Qua hoogte is het de nummer 12 van de wereld.

Henk maakte deel uit van een commerciële expeditie. De weersomstandigheden in de Karakoram waren afgelopen klimseizoen uitstekend. In dat opzicht zat het mee en zijn we dankbaar! Een groot verschil met de omstandigheden die we in 2004 hadden op de naburige Gasherbrum 1, waar we pas zes weken na aankomst bij de berg, in een derde poging de top bereikten.

Vanuit het ‘basiskamp’ in Salland had ik dagelijks contact met Henk en ik ben trots op deze kanjer, die dit met z’n 59 jaar toch maar geflikt heeft. En vooral ben ik dolgelukkig dat mijn maatje, man en geliefde weer veilig terugkeert naar huis. En we weer samen kunnen hardlopen, klimmen en mooie tochten maken.

N.B. Eerder beklom Henk Wesselius de achtduizenders Gasherbrum 1 (8068 m) en de Manaslu voortop (8130 m), beide Nederlandse primeurs. Verder de markante bergreuzen Alpamayo (5974 m), Khan Tengri (6995 m) en Ama Dablam (6856 m). Op Mount Everest reikte Henk in de Nederlandse expeditie van Hans van der Meulen (jaar 2000) tot 8600 meter.
Met grote dank, ook deze keer weer, aan onze sponsor en partner Kathmandu Outdoor!

N.B./2. Onderstaande foto’s tonen:
– de ene terugkijkend naar de K2 (8611 m) en de rocky fore summit vanaf de ‘bult op de graat’;
– de andere richting de hoofdtop (de haaietand) met daarachter het Gasherbrum-massief;
– de ‘bult op de graat’ met Jangbu, waar de foto’s met de vlaggen genomen zijn (terugkijkend nadat Henk nog een stukje de graat vervolgde).
Het eindpunt van Henk en Jangbu betreft hetzelfde punt dat omschreven wordt door Mingma Gyalzen Sherpa van Imagine Nepal op zijn facebook pagina. Het is bijzonder jammer dat we dit bericht niet eerder hebben ontdekt.

Focus Learning Journeys

Focus Learning Journeys organiseert masterclasses op het gebied van persoonlijke ontwikkeling en leiderschap. Ik ben vereerd om te participeren in een tweetal van deze programma’s:

‘The fine art of leadership’ met Gabriël Anthonio (3 & 4 oktober 2019)
Herhaling van het programma van afgelopen mei.
Meer info en inschrijven via de webpagina van Focus Learning Journeys

‘Living your purpose’ met Oscar David (29 – 31 januari 2020)
Meer info en inschrijven: via de webpagina van Focus Learning Journeys
Organisator Remco Gerritsma postte op 26 juni een berichtje op Linked In

 

Heb vertrouwen

Heb vertrouwen! Laat de controle (meer) los. We lijken het verleerd in onze westerse maatschappij, waarin we geen enkel risico meer willen lopen. Tijdens het bergbeklimmen kun je niet zonder wederzijds vertrouwen, maar ook voor mij als perfectionist blijft het een uitdaging om niet alles in de hand te willen houden. Dus het af en toe weer eens te realiseren dat je het onderlinge vertrouwen en de teamgeest juist vergroot door te delegeren en los te laten.

Vertrouwen geven (en vertrouwen krijgen) maakt sterker. Dit filmpje laat het prachtig zien. Met dank aan Twitter (PaulBlom en Klaske de Jong), want zo ontdekte ik deze geweldige clip met klimmende peuter.
Ook tijdens onze tochten door de Himalaya tonen de kinderen het belang van vertrouwen.

Teamwork = commitment

Teamwork betekent commitment. Als eerste commitment voor het gezamenlijke doel. En commitment naar elkaar. De bereidheid om voor elkaar door het vuur te gaan, elkaar te helpen. En over je eigen schaduw en demonen heen te stappen als dat nodig is. Het gezamenlijk belang is leidend. Samen ga je meestal niet sneller, maar samen kom je wel verder. Zodat je uiteindelijk samen doelen kunt realiseren en grenzen verleggen. Leve teamwork!

Het bureau Sportsspeakers maakt sinds 2018 een inspirerende scheurkalender met quotes van haar sprekers. Elke dag nieuwe inspiratie.

 

 

 

Sterke vrouwen

T/m 10 maart 2019 is de tentoonstelling ‘1001 vrouwen in de 20e eeuw’ in het Amsterdam museum te bezoeken.
Hier is o.a. de pickel te bewonderen van pionier en bergbeklimster Jenny Visser-Hooft. Lees het blog dat de NKBV hier over schreef.
Ik heb de eer gehad deze pickel een tijdje in huis te hebben gehad, nadat ik die ontving van bergbeklimmer Frederike Bloemers. In 2015 gaf ik de trofee door aan klimster Marianne van der Steen. Lees meer in het blog van destijds op deze website.

 

Expeditie Award Herman Plugge

Nederlands meest prestigieuze expeditie award is de ‘Herman Plugge Irish Coffee Award’. Herman Plugge was in 1986 de expeditieleider van de Nederlandse expeditie naar de Mount Everest. Tevens was hij mede-eigenaar van de (toenmalige) outdoorwinkel Demmenie Sport.

Jaarlijks is er op uitnodiging een samenzijn bij Herman Plugge thuis. Een bijzondere avond met gepassioneerde expeditieklimmers, waarin de expedities van het afgelopen jaar via beeldpresentaties de revue passeren. De avond wordt afgesloten met Irish Coffee, terplekke bereid door de heer des huizes. Uit de geleverde prestaties wordt sinds 2000 de meest spraakmakende expeditie verkozen, sinds 2000 aangeduid en letterlijk verbeeld via de ‘Herman Plugge Irish Coffee Award’.

De winnaars van de expeditie award van dit jaar zijn Bas Visscher en Danny Schoch voor hun eerstbeklimming van de Kachqiant (6015 m) in de Hindu Rai (Noord-Pakistan) van afgelopen zomer. Een spectaculaire topprestatie in een ongerept en onbekend gebied. Meer informatie over deze expeditie op het blog van Bas Visscher.

De indrukwekkende eerstbeklimming van de noordwand van de Pik Alexandra (5290 m, TD+) in Kirgizië door Wout Martens en Line van den Berg (via de NKBV Expeditie Academie 2018) werd bekroond met de ‘No guts no glory’ award. Eveneens een hoogstaande beklimming die internationaal aandacht kreeg. Meer informatie via de webpagina van de NKBV.

Klimfilm ‘Free Solo’ in Nederland

Klimwonder Alex Honnold beklom SOLO op 3 juni 2017 het rotsmassief El Capitan via de route Free Rider (een route van 950 meter met moeilijkheidsgraad 7c in Yosemity National Park). Dus zonder touw of andere hulpmiddelen. En dat in een tijd net onder de 4 uur. Een ultieme topprestatie voorbij alle denkbare grenzen!
Aan deze fenomenale beklimming ging een voorbereiding vooraf van 8 jaar en werd Alex gedurende anderhalf jaar gevolgd door een cameraploeg van professionele klimmers o.l.v. Jimmy Chin.

De resultante is de film Free Solo, in Nederland onlangs op het IDFA gepresenteerd. Vanaf 10 januari 2019 gaat de film in het reguliere programma van bioscopen meedraaien (zie blog van de NKBV, met tevens een link naar een prachtig interview door Roanne van Voorst met klimmer Alex Honnold).

Wil je de film eerder zien? Dat kan in een speciale voorstelling op zondag 23 december in Rotterdam (theater LantarenVenster, Otto Reuchlinweg 996).
Aanvang: 19:15 uur.
Bergbeklimmer Katja Staartjes is gevraagd de film te introduceren met een persoonlijke inleiding van een kwartier, over de passie van het klimmen en het omgaan met angst en risisco’s.

Info en kaarten via LantarenVenster.  Meer info:
Link naar de  trailer Free Solo
Link naar de Making off van de film

N.B. Naschrift: interview januari 2019 met de filmers

 

The impossible ridge

Wil je als bergbeklimmer een grensverleggende beklimming doen, dat moet je het zoeken in een grote traverse, een snelheidsrecord of een nieuwe route. Zoals de (noodlottige) poging in 2017 van topklimmer Ueli Steck om de traverse Everest-Lhotse-Nuptse te volbrengen. Ook staat de mega-traverse van het Kangchenjunga massief, de op twee na hoogste berg ter wereld, nog steeds open.
Qua snelheidsrecords werd afgelopen juni de barrière van 2 uur geslecht op de 900 meter hoge rotswand El Capitan (route Nose) in Yosemity. De route werd door Alex Honnold en Tommy Caldwell geklommen in 1:58 uur. Het record is gestaag verbeterd, in 2007 was het met 2:45 uur nog in handen van de Duitse broers Alex en Thomas Huber. Deze laatste hoopt nu, met drie teamgenoten, een huzarenstukje uit te halen op de Latok 1 (7145 m) in de Pakistaanse Karakoram.

In 1978 was er de legendarische expeditie met Jeff Lowe. Het team kwam tot honderd meter onder de top via de noordgraat. Hoogteziekte dwong het team acuut af te dalen. Ze brachten ruim 20 dagen onafgebroken door op de graat! Jeff Lowe noemt de 2500 meter lange noordgraat ‘the unfinished business of the last generation climbers’.
De top van de zevenduizender Latok I werd in 1979 voor het eerst bereikt door een Japans team, via de ‘eenvoudigste’ route, de oostgraat. Hier is het bijna veertig jaar bij gebleven. Er zijn tientallen pogingen gedaan de top opnieuw te bereiken, via andere routes en met name de spectaculaire noordgraat. Tevergeefs. Tot een paar weken geleden.

Eerst was er in juli de dramatische poging van twee Russen, die een hoogterecord bewerkstelligden op de noordgraat en tot 6975 m kwamen. De expeditie eindigde noodlottig met de dodelijke val van Glazunov. Zijn maat Alexander Gukov zat dagen vast op 6000 meter, en kon ternauwernood door een helicopter worden gered.
Pal daarna was er expeditie van een drietal met de Brit Tom Livingstone. Dit hechte team realiseerde de tweede succesvolle beklimming in de geschiedenis door op 9 augustus 2018 de top te bereiken. Ze klommen 2/3 deel van de noordgraat en traverseerden daarna via een col naar de zuidwand en klommen zo het laatste stuk naar de top. Een fenomenale teamprestatie!

De noordgraat als geheel blijft ondanks dit succes nog steeds maagdelijk. Zal het Thomas Huber en zijn team komende weken lukken deze beklimming te volbrengen? Zij hopen te klimmen via de noordgraat of de noordwand en besluiten terplekke wat haalbaar is. De Latok is niet nieuw voor Thomas Huber. In 1997 beklom hij met z’n broer Latok II, en in de afgelopen jaren deed hij twee eerdere pogingen op Latok I. Ze zijn te volgen via facebook/instagram onder Huberbuam.

N.B. The BMC maakte onlangs voor vertrek van Tom Livingstone een mooi stuk over de  klimgeschiedenis op Latok I.

Topteam in 1 dag

 

Topteams draaien op energie, eigenaarschap, veerkracht en verbondenheid. Ze hebben een echt gemeenschappelijk doel en zetten resultaat neer.
Teams vormen de kracht van een organisatie. Goede samenwerking wordt steeds belangrijker in de huidige tijd van digitalisering, globalisering en zelfsturing. Maar hoe doe je dat en wat kenmerkt een succesvol team?
Op 27 maart 2018 organiseert Vakmedianet / Management Impact een event in Burgers Zoo Arnhem. Op deze dag word je geinspireerd door teamexperts Martijn Vroemen, Bas Kodde, Dennis Daems, zoöloog Eric Blok, topsporter Santi Freixa en bergbeklimmer Katja Staartjes. En ga je daadwerkelijk met elkaar op EXPEDITIE in Burgers’ Bush. Een unieke belevenis in een inspirerende omgeving.

• Krijg inzicht in dé succesfactoren van een topteam
• Weet hoe je als team waarde creëert voor je organisatie
• Leer hoe je je team coacht en hoe je het maximale uit je team haalt
• Leer hoe je (beter) met elkaar communiceert
• Na deze dag weet je hoe je van jouw team een TOPTEAM maakt!
Meer informatie en inschrijven via Management Impact

De titel van het event is gekoppeld aan het boek Topteams – Samen bergen verzetten van Katja Staartjes en Menno Boermans, dat nog in de maak is. In het kader van goed teamwork, teamprestaties en teamcoaching bracht Uitgeverij Vakmedianet onlangs uit: Handboek Teamcoaching van Martijn Vroemen en De kunst van Duurzaam Presteren van Bas Kodden. Auteur/trainer/coach Martijn Vroemen is dagvoorzitter tijdens het congres op 27 maart en Bas Kodden treedt ook op als spreker.

Vaarwel Lama Geshe

Afgelopen week overleed Lama Geshe. Kort na Elisabeth Hawley. Daarmee heeft de klimwereld opnieuw een statuut verloren. Honderden klimmers ontvingen de zegening van Lama Geshe voordat zij van start gingen op Everest en andere bergen in de Kumbu (het Everest-gebied). In eerste instantie alleen de lokale Sherpa’s, maar vanaf de jaren negentig gingen ook Westerese klimmers bij hem langs voor een puja.
Alan Arnette schreef een prachtige ode op zijn website.

Zelf ontmoette ik de Lama vier keer in zijn huis en gompa in Pangboche (3900 meter). Drie keer ontving ik een zegening. De eerste keer was in 1999, voor mijn Everest-beklimming. Ik schreef er een passage over in mijn boek Hoog spel, waarvan hier een kort stukje:

 “1 april 1999. Als ik de religieuze ruimte nader, hoor ik dat de lama wederom diep in gebed is. Voorzichtig schuif ik het zware fluwelen gordijn opzij, dat dienst doet als deur. Ik blijf stilstaan. Wat een helle kleuren. De gehele wand is beschilderd met rood, oranje, groen en blauw en overal staan religieuze voorwerpen. De lama kijkt op en knikt. Zachtjes loop ik op mijn sokken naar voren, ik buig diep en overhandig de witte kata, de sjaal die ik eerder kreeg van Ang Rita. Ik ga zitten op een van de kussens en kruis mijn benen onder me. De ceremonie begint. De lama zegt eindeloze gebeden op, terwijl ik me concentreer op de weken die komen gaan. Chomolungma, de gevaren, het team, mijn gezondheid. Ik voel me rustig. Aan het eind van de ceremonie offeren we onder meer rijst en bloemblaadjes en nuttigen we rakshi, de plaatselijke alcoholdrank, en donkere meelachtige bolletjes. Even slikken. Ik herinner me de smaak van vorig jaar. Ranzig.

Bij mijn vertrek hangt de geestelijke mij een nieuwe kata om de hals en overhandigt mij een kaart met een afbeelding van de ‘History of Chomolungma’. Binnenin staat mijn naam in het Tibetaans, plus zijn zegen voor de beklimming. Lama Geshe kijkt me liefdevol aan en knikt. ‘Je kunt gaan,’ zegt hij, ‘maar wees voorzichtig. Luister goed naar jezelf. Als je vertrekt voor de toppoging, richt deze kaart dan naar de Everest en concentreer je op de tocht. Draag hem tijdens de beklimming op je linkerborst.’ Ik hoor de vertaling aan en ben ontroerd.

Buiten kijk ik naar Chomolungma. Steeds dichterbij, maar toch nog zo ver weg. Vanmiddag was het een tijdje bewolkt, maar intussen is de lucht strakblauw. Ik zie een grote windvaan, de bekende wolkachtige sliert vanaf de top, alsof de Godin haar adem uitblaast. Ik voel me gelukkig.”

De kaart heb ik de hele topbeklimming op zak gehad, ik vond hem zojuist in mijn papieren. Zo waardevol. Ergens moet ik zelfs nog een dia hebben waarop ik op de top sta, met de kaart in beeld. Die moet ik hoognodig eens opzoeken en digitaliseren.

Dat Lama Geshe voor nu mogen rusten in vrede.

Trainer Management Drives

 

Katja Staartjes behaalde onlangs de licensie om als gecertificeerd trainer te werken met Management Drives op gebied van persoonlijk leiderschap.
Management Drives stimuleert leiderschap en samenwerking op individueel, team en organisatie niveau. De basis van de methodiek gaat uit van drijfveren, en er worden zes profielen onderscheiden. De volgorde van je drijfveren bepaalt hoe je waarneemt, denkt en doet. Daarmee bepaalt het mede iemands gedrag, persoonlijke kracht en ontwikkelpunten.
Later dit jaar zal Katja Staartjes ook de vervolgopleiding voor teams afronden, zodat zij deze fantastische tool vol kan gaan inzetten bij haar werk als spreker, trainer en coach.

 

 

 

Elizabeth Hawley/Elisabeth Revol

Afgelopen week stond het nieuws in de bergsportwereld in het teken van 2x Eliz(s)beth: de Amerikaanse Elizabeth Hawley en de Franse Elisabeth Revol.
Journaliste Elizabeth Hawley overleed op 26 januari 2018 op 94 jarige leeftijd in haar woonplaats Kathmandu. De bergbeklimster Elisabeth Revol werd 2 dagen later op miraculeuze wijze gered van de flanken van de achtduizender Nanga Parbat (8125 m).

Elizabeth Hawley
Een legende in de wereld van het Himalaya klimmen is van ons heengegaan; de journaliste Elizabeth Hawley. Hoewel ze nooit een berg heeft beklommen, kende ze alle details van de grote beklimmingen in Nepal. Elke expeditieleider sprak voorafgaand en na afloop met haar over de expeditie. Zij was een fenomeen en kwam langs in haar lichtblauwe Volkswagen Kever bij je hotel. Vanaf de eerste seconde stuurde ze een spervuur aan vragen op je af omtrent het expeditieverloop. Als er iets niet klopte in een topverhaal, met feiten die ze kende van eerdere expedities, confronteerde ze klimmers daarmee. Hiermee ontmaskerde ze soms ook overdreven prestaties. Alle feiten tekende ze op, in eerste instantie op papier en later in de digitale Himalayan Database. Deze database, die ruim 200 euro kostte, kon iedereen kopen, waarmee je over een schat aan informatie beschikte over expedities naar zo’n 300 bergen in Nepal. Voor mij was dit een belangrijk onderdeel van de voorbereiding op onze eigen expedities. Overigens is de Himalayan database onlangs vrijgegeven, via de website www.himalayandatabase.com.

Ik heb het voorrecht gehad haar zes keer te ontmoeten, na mijn beklimmingen van Mount Everest en Ama Dablam, en daarna nog drie keer uitgebreider als expeditieleider in verband met Dhaulagiri en Manaslu. De laatste keer sprak ik haar na onze Great Himalaya Trail door Nepal, heel bijzonder.
Haar database werk zal worden voortgezet door Billi Bierling. Op haar FB-tijdlijn is dan ook veel te vinden over Mrs. Hawley, van de vele media-uitingen van afgelopen week. Hier een selectie:
Nepali Times: nieuwsbericht door Kunda Dixit en Ode door Lisa Choegyal;
Artikel op Alpinist.com (door auteur biografie over Hawley ‘Keeper of the mountains’);
Via Rock and Ice (Billi Bierling);
Radio NPO1 – Nieuwsweekend (27 januari jl).

 

Elisabeth Revol
Samen met de Pool Thomasz Mackiewicz bereikte het duo op 25 januari de top van de Killer Mountain Nanaga Parbat, via de Kingshofer route, een fabuleuze prestatie. Ze waren het enige team op de berg en klommen slechts met z’n tweeen. Voor Thomasz was het de 7e poging in de winter, voor Elisabeth de derde poging. Het is de tweede keer in de winter dat de top van de Nanga Parbat gehaald is, en nog nooit eerder beklom een vrouw in het koudste seizoen een achtduizender. Maar het succes was van korte duur. Door de mist had Thomasz zijn sneeuwbril afgedaan en raakte sneeuwblind in de afdaling, en kreeg bovendien steeds meer last van hoogteziekte en bevriezingen. Het tweetal bracht de nacht van 25/26 jan. door in een gletsjerspleet. In de loop van de nacht begon Thomasz bloed te spuwen, een teken van ernstige hoogteziekte, en raakte vervolgens buiten bewustzijn. Elisabeth is daarop alleen verder gaan afdalen en werd in de derde nacht (27/28 jan) gered door de topklimmers Denis Urubko en Adam Bielecki. Deze mannen klommen op de K2, zijn via een helikopter opgehaald en aan de voet van de Nanga afgezet. Daarna klommen ze in een recordtempo omhoog: 1250 meter in ruim 7 uur en dat op 6000 meter in het donker via een zeer steile, moeilijke route. Een onvoorstelbare topprestatie, die mogelijk was dankzij hun ervaring en kracht, feit dat ze deze beklimming eerder volbrachten  en de moderne gps-techniek.
De ware teamgeest onder de bergsporters zegeviert met deze spectaculaire redding, hoewel de gebeurtenis wordt overschaduwd door het overlijden van Thomasz. Ook voor Elisabeth is het drama nog niet voorbij, gezien de mogelijke amputatie van haar vingers en linkervoet. Ik duim dat intense behandeling in het ziekenhuis effect sorteert voor deze topklimster.

O.a. Alan Arnette berichtte uitgebreid via zijn blogs;
Ook in Ned en Belgie is gepubliceerd over de gebeurtenissen.

Benefietopbrengst voor Nepal

De benefietavond voor Nepal van 18 nov – in een uitverkocht theater in Houten – leverde maar liefst 5800 euro op! Op deze avond verzorgde Katja Staartjes de theatervoorstelling Lopen over de grens, Great Himalaya Trail door Nepal. Deze voorstelling was eerder dit jaar via Mondiavisueel in 6 theaters bij te wonen.
Grote dank aan alle aanwezigen en daarmee donateurs! Deze mooie opbrengst was mede mogelijk dankzij de sponsors: Theater aan de Slinger, organisator Mondiavisueel en partners. Tot slot doneerde BlueGreens een deel van de opbrengst van de terplekke verkochte thee, waarmee het eindbedrag op 5800 euro uitkwam.
De opbrengst zal ten goede komen aan de wederopbouw van Nepal, via de Stichting Topaspiraties. Mede namens Nepal grote dank aan allen!
Voor meer informatie zie de website van de stichting.
In geval u zou willen ondersteunen, dat kan via rekening NL 38 INGB 000935 8478 van de Stichting Topaspiraties. Elke euro helpt bij de wederopbouw.

Open lezingen okt + nov 2017

In de herfst van 2017 verzorgt Katja Staartjes twee open lezingen: op 26 oktober in Sittard en op 18 november in Houten.

26 oktober: Met passie naar de top
In deze beeldpresentatie neemt Katja je mee op verschillende expedities: in vogelvlucht naar de Mount Everest en Manaslu, maar vooral vertelt zij over de beklimming van de achtduizender Gasherbrum 1. Zij sluit af met de Great Himalaya Trail door Nepal. Er wordt de link gelegd naar diverse thema’s rondom leiderschap en samenwerken.
– Organisator: Zuyd Hogeschool
– Locatie: Ligne 1, Sittard
– Tijd: 15:30 – 17:45 uur
– Toegang: € 39,95 inclusief het boek Top-inspiratie
– Meer informatie: artikel via WijLimburg 26 september j.l.
– Kaarten: jacqueline.muller@zuyd.nl o.v.v. naam, evt. functie & werkgever, factuuradres.

18 november: Lopen over de grens – benefiet
Dit is een herhaling van de theaterlezing van afgelopen voorjaar, over de 2000 kilometer lange Nepal Traverse door de Nepalese Himalaya. Er wordt afgesloten met de persoonlijke ervaring van de aardbeving in Nepal en de wederopbouw van het Himalaya land. Een combinatie van beeld, video en muziek.
Deze avond is een benefietavond voor Nepal: alle betrokkenen werken belangeloos mee. De kaartopbrengst komt ten goede aan de verdere wederopbouw van Nepal.
– Organisator: Mondiavisueel.
– Locatie: Theater aan de Slinger, Houten
– Tijd: 20:00 – ca. 22:15 uur
– Toegang: € 25,-
– NB parkeren: parkeergarage Kruitmolen, Molen 100.
– Meer informatie: via de webpagina van Mondiavisueel
– Kaarten: via Mondiavisueel of via het theater.

Bergsport Kalender 2017

De kalender 2017 van de Nederlandse Klim en Bergsport Vereniging (NKBV) is beschikbaar: Passie voor Bergsport. In 2014 verscheen deze voor het eerst; de NKBV eerde daarmee de in 2011 overleden klimmer Ronald Naar. In 2015 en 2016 leverden respectievelijk Martin Fickweiler en Menno Boermans de foto’s.

Voor komend jaar is de eer aan bergbeklimmer Katja Staartjes. De kalender staat in het teken van de Himalaya met beelden van zowel de bergen, mensen als cultuur.

De kalender is te koop in de NKBV webshop voor 15 euro (exclusief verzendkosten).

 

 

 

Waarom beklim je bergen?

De laatste tijd zijn drie ‘achtduizenders’ uitgebreid in het nieuws geweest: Manaslu met de expeditie van de Nederlandse mariniers en de dramatische gebeurtenissen op Everest en rondom Dhaulagiri: het overlijden van Eric Arnold (20 mei) en de vermissing van Christiaan Wilson sinds 17 mei, naar wie nog steeds wordt gezocht.
“Waarom in hemelsnaam beklim je die hoge joekels?” is me de afgelopen weken veelvuldig gevraagd.

Wel, de basis is mijn passie voor de bergen:
de majestueuze natuur: het maakt me gelukkig er te zijn. Zo puur, zo krachtig, de grote contrasten. Je realiseert je in de bergen hoe nietig je bent. Het is leven op ‘t scherpst van de snede en juist daardoor voelt alles intenser;
het heldere doel: de top. Ook de tussendoelen zijn duidelijk: de volgende berghut, of het volgende kamp;
de fysieke inspanning: ik houd van het lopen en klimmen. De simpele manier van leven en alles in de rugzak;
reflectie: door de fysieke inspanning en de stilte, verdwijnt alle ruis uit mijn hoofd. Ik kan in de bergen reflecteren op het leven. En zie ik weer wat belangrijk voor me is;
de onderlinge verbondenheid: deze ontstaat door de extreme omstandigheden, je bent afhankelijk van elkaar. En iedereen loopt tegen zijn grenzen aan; je leert jezelf en elkaar dus door en door kennen en dat verbindt intens;
de beloning van de top: samen op een top staan, is voor mij het mooiste dat er bestaat. De echte ontlading komt overigens pas beneden, eenmaal veilig terug;
extra waardering: voor de ‘normale’ dingen in het leven: als ik, na alle ontberingen en het afzien, weer thuiskom. Of terugkom in het basiskamp of de berghut. Het is dan genieten van de warmte, van het goede eten en de luxe. Wat ik in het gewone leven normaal vind, waardeer ik ineens zoveel meer.

Of ik bovenstaande niet ook kan vinden in de Alpen? Zeker!! Waarom dan naar die gevaarlijke 8000+ bergen? Inderdaad, je zou het een wat uit de hand gelopen passie kunnen noemen.

Wat me aantrekt in die hoge bergen is niet het gevaar. Het is wel het avontuur, het grootse project. En dat begint al bij de maandenlange voorbereiding in Nederland. Daarna is er de reis naar het land met z’n andere cultuur, de tocht naar de berg, en tot slot de beklimming zelf in al z’n facetten met je team. En niet te vergeten het leven in het basiskamp, als een soort onthaastingskuur. Boven 7500 meter wordt het echt extreem, het heet niet voor niets ‘zone des doods’. Hier kun je het hooguit een paar dagen volhouden. Het is leven op de grens, en dus moet je ontzettend goed naar binnen kunnen kijken, of je je grenzen nog kunt verleggen én wat je echte limiet is.
Een expeditie naar 8000 meter is het leven in een notendop, met al zijn hoogte- én dieptepunten. Je leert jezelf zo goed kennen, iets wat bepaald niet altijd makkelijk en plezierig is. Deze expedities zijn één grote leerschool in groei, persoonlijk leiderschap en teamwork. Om beter te leren omgaan met je eigen grenzen, valkuilen en allergieën, en beter te leren samenwerken. Spiritueel gezien misschien wel: in het worden van een ‘beter’ mens.

Bij zeer hoge en uiterst moeilijke bergen komt er een forse portie ambitie bij. En dus zoals bij elke topsport: focus, discipline, doorzettingsvermogen, veerkracht etc. Het is de top die lonkt! Voor Mount Everest geldt dat dubbel en dwars: het is de aantrekkingskracht op dat hoogste punt van de wereld te staan. Ook mij trok dat aan in 1998. Wat me toen al tegenstond was de drukte en commercie, maar de aantrekkingskracht overwon. Op 13 mei 1999 was het zover en stond ik op het dak van de wereld, samen met elf teamgenoten. Totaal zouden die dag 25 klimmers de kroon van Everest bereiken, 8848 meter hoog. Het was een machtige ervaring.
De aantrekkingskracht van de hoogste bergen zal altijd blijven: de hoogste top van een land, van een continent. En daarom zal het er altijd drukker zijn dan op andere bergen. En daarmee is dit tevens de reden dat een ‘Seven Summits project’ mij persoonlijk nooit heeft aangetrokken.

De drukte en commercialiteit op deze hoogste bergen (en dus op Mount Everest) neemt steeds verder toe. Dat leidde afgelopen seizoen tot de krankzinnige situatie dat er op één dag tegen de 200 klimmers de top bereikten. Ik vind het een weerzinwekkend idee om met zoveel mensen op een berg te klimmen. Maar niet alleen dat, het leidt ook tot extra risico’s. Door het onderlinge wachten, lopen klimmers extra gevaar: bevriezingen, hoogteziekte en op een eventuele weersomslag. Bovendien neemt de irritatie en stress toe, waardoor klimmers sneller uitgeput raken of een fout maken.
Kortom, ik vraag mij inmiddels serieus af: waarom zou je nog naar Everest gaan? Maar ik realiseer me ook dat ik makkelijk praten heb. Ik heb het voorrecht gehad eerder op de top van de Chomolungma (‘moedergodin van de aarde’) te hebben gestaan.

Gelukkig zijn er nog zoveel andere bergen in de wereld! Waar het stil is. Trouwens ook op Everest, als je een andere route kiest. Maar die zijn technisch lastiger en alleen weggelegd voor een paar elite klimmers in de wereld. Zoals er ook in de Alpen en andere gebergtes, technisch makkelijke en moeilijke beklimmingen zijn. Het mooie van de bergsport is, dat iedereen de sport op zijn eigen niveau kan beoefenen! En daarmee kan ieder zijn doelen en dromen verwezenlijken.

Overdracht Jenny Visser Pickel

Marianne van der Steen heeft de Jenny Visser-Hooft pickel ontvangen uit handen van Katja Staartjes. Dat gebeurde aan het begin van de drukbezochte NKBV bergsportdag op 22 nov. in de Jaarbeurs Utrecht. De pickel behoorde ooit aan een pionier in het bergbeklimmen; Jenny Visser-Hooft (1888-1939). Zij klom in 1914 tot boven de 5000 meter in de Kaukasus. In de jaren 1922-1935 ondernam zij samen met haar man Philip Visser maar liefst vier expedities naar het Karakoram-gebergte, waar zij gletsjers en bergen exploreerden waar nog nooit een mens was geweest. Onder andere bereikten ze in 1929 een naamloze top van maar liefst 6500 meter in het Aghil-gebied (ten noorden van de K2, in het huidige China). De pickel van Jenny Visser is door wijlen Frans Visser (zoon van Philip Visser en zijn tweede vrouw, geboren in 1944 na de dood van Jenny) beschikbaar gesteld aan de NKBV voor bergbeklimsters die bijzondere alpiene prestaties hebben verricht.
De eerste die de pickel overhandigd kreeg was Frederike Bloemers, in 2006. Vijf jaar later had Katja de eer de trofee te ontvangen. Zij heeft de pickel nu dus doorgegeven aan Marianne van der Steen.

Marianne is een topklimster in zo ongeveer alle disciplines van de bergsport: sportklimmen (8a), boulder (7c), traditioneel (7b+), mixed (M14) en ijsklimmen (W17). Zij neemt deel aan worldcups op gebied van ijsklimmen en drytooling, en realiseerde afgelopen jaar bijzondere beklimmingen in o.a. Alaska (Mount Hunter), op de Eiger noordwand en een eerstbeklimming in India (Shiva’s Hair op Thirot Shivling, via de expeditie met de NKBV expeditie academie). Hopelijk gaan we in de toekomst nog veel meer horen van Marianne!
Vaste klimpartner van Marianne is haar vriend Dennis van Hoek. Het duo is te volgen via www.verticallife.nl

N.B. Tijdens de bergsportdag gaven Marianne en Dennis een demonstratie/cursus drytooling; zie een van de foto’s hieronder. Een absoluut hoogtepunt tijdens de bergsportdag was de lezing van de sublieme klimmer Ueli Steck. En er was de Nederlandse premiere van de indrukwekkende film Metanoia, over de Amerikaanse klimmer Jeff Lowe. Met eerder op zaterdag 21 november de aangrijpende IDFA-film Touching the sky (hoe is het als je ouder overlijdt op de K2), was het een intens en uniek ‘indoor’ bergsportweekeinde.

Nieuwe profilering

De website katjastaartjes.nl is vernieuwd en online! Een metamorfose; de site is aangepast aan de huidige tijd en mobiele communicatiemiddelen. Met meer aandacht voor beeld uit de bergen en video. De site is gemaakt door COTT, in intensieve samenwerking met Frits Tomson.
Er zijn nog een paar openstaande punten, die komende tijd worden afgewerkt, zoals de toelichtende tekst bij de expeditie-foto’s, het Engelse deel van de site, wat details. Verder komt er nog een inspiratie-pagina (inspiratie uit de bergen: foto’s met quote) en een samenvattende versie voor mobiele telefoons.

Behalve een nieuwe site, hebben logo en huisstijl een restyling ondergaan. Het ontwerp komt van Endeke Huisman (Penong Ontwerp), met wie Katja al jarenlang samenwerkt. Bijgaand het kleurige visitekaartje. Voor wie wil weten welke berg het is: de prachtige Ama Dablam in Nepal (6856 m, genomen op weg naar Amphu Labtsa).

De restyling werd vooraf gegaan door een filmpje dat sinds september online is. Hier stelt Katja Staartjes zich voor als motivatie spreker. Deze video is gemaakt door filmcollectief De Observeerders. Later dit jaar volgen er nog twee extra fragmenten, vanuit het materiaal dat al geschoten is. Katja werd eerder door de Observeerders gefilmd in opdracht van Hemels van der Hart (Hartwerkers) en Friesland Campina (een clip die binnenkort online gaat in HongKong).

 

 

Film EVEREST

Katja Staartjes: “Onlangs is de film EVEREST uitgekomen, van de IJslandse regisseur Kormakur. Het is een geromantiseerde film over het waargebeurde Everest-drama van 1996. Hierover zijn verschillende boeken verschenen waaronder Into Thin Air van John Krakauer. Ik krijg veel vragen over de film…
Ik vind het een indrukwekkende film. Geweldig, de 3D-opnamen van de Everest zelf en de omgeving. Een beetje alsof ik de beklimming zelf opnieuw maakte; in 1999 klom ik via dezelfde route (de Nepalese kant, via zuid-oostgraat) naar de top. De scenes met de klimmers zijn duidelijk op een andere plek opgenomen, maar toch is het knap weergegeven.
Al met al laat de film wel een negatief beeld achter van de bergsport op Everest. En dat klopt grotendeels ook. Als eerste zou ik willen stellen dat de film ‘Everest’ niet representatief is voor de bergsport. Zoals ook het daadwerkelijk klimmen op de hoogste berg ter wereld niet representatief is voor de bergsport. Helaas is op Everest (op de twee normaalroutes) bijna alles vercommercialiseerd, en het wordt helaas alleen maar erger. Zoals dat ook het geval is op de Mont Blanc. Alleen daar is de invloed van de hoogte minder desastreus op het menselijk lichaam.

Vraag blijft staan: komt dit verhaal overeen met de werkelijkheid? Ja, behoorlijk. Ik was uiteraard niet bij de expeditie van 1996, waarin dit verhaal speelt. Ik vind echter dat veel aspecten van het commerciele klimmen op Everest (georganiseerd/geleid door een betaald bureau/gidsen) goed in beeld worden gebracht:

  • De invloed van de commercie en competitie tussen de teams: de noodzaak publiciteit te hebben, en daarin goed voor de dag willen komen met zoveel mogelijk topsucces. Beter willen presteren dan de ‘concurrent’. Dit is overigens in andere sporten niet anders, alleen in 1996 was dit iets nieuws in het klimmen op Mount Everest. Gezien de grote risico’s van de beklimming brengt dat extra nadelen mee.
  • De verschillen tussen de expeditie-outfitters. Rob Hall (Adventure Consultants) versus Scott Fischer (Mountain Madness), waarbij de laatste ervan uitging dat je zelfstandig moet kunnen functioneren op de berg.
  • Dat ook gidsen en topklimmers last kunnen krijgen van extreme hoogteziekte; dit wordt Scott Fischer fataal.
  • Dat er klimmers op Everest komen, die daar qua klimervaring niet thuis horen. Dit is een kwalijke zaak, maar helaas wel de waarheid. En het wordt steeds pregnanter met het verder toenemen van de drukte de laatste jaren. Overigens ingewikkeld hoe je dit zou moeten reguleren: wie wel en niet weigeren? En wie beslist dat?
  • Door de aanwezigheid van meerdere teams, de noodzaak om onderling afspraken te maken over de logistiek. Rob Hall nam hiertoe het initiatief, wat nieuw was in het expeditie-klimmen. Het Zuid-Afrikaanse team haakte hierop af. Inmiddels is afstemming gemeengoed geworden op de bekende achtduizenders, en met name op Mount Everest. Hier worden ook kostenafspraken over gemaakt.
  • De kracht van een storm op hoogte.
  • Hoe lastig het is om de logistiek goed voor elkaar te hebben hoog op de berg: wachten op touw; iedereen functioneert slecht, dus je vergeet snel wat is afgesproken. En het is een gigantische klus om vast touw aan te brengen (tegenwoordig wordt dit door de Sherpa’s gedaan en pas daarna mogen Westerse klimmers omhoog). Ook de logistiek rondom zuurstof maakt duidelijk hoe lastig dit te organiseren is op hoogte. En als klimmers zonder komen te zitten, hebben de meesten een gigantisch probleem. Zelf zou ik overigens willen pleiten voor stoppen van zuurstofgebruik op achtduizenders, maar dat is een separate discussie en commercieel niet haalbaar (daarop haakt bijna iedereen af).
  • Tot slot, de kracht van de liefde. En daarbij de pijn, die hoort bij verlies. Het verlies van klimmers die er zelf voor kiezen naar Everest te gaan en het risico dus bewust nemen.

Overdreven in de film zijn scènes waarin gedanst wordt in het basiskamp en alcohol gedronken. Ook lijken de karakters van Scott en Rob tbv de film uitvergroot.
Verder wordt de indruk gewekt dat deelnemers zelf nog niets weten van het effect van de hoogte, door een soort van college terplekke. Dat gaat me veel te ver, alhoewel ik denk dat deze keuze gemaakt is om de ‘onwetende kijker’ te tonen wat zuurstoftekort met je doet.

Kijkende naar de invloed van de hoogte op het menselijk lichaam, vind ik eea. behoorlijk uitgewerkt: je functioneert simpelweg zeer slecht boven 7500 meter, de ‘zone des doods’. Sterker nog, in werkelijkheid klimmen we de laatste paar honderd meter op de berg nog langzamer; je staat veelal over je pickel gebogen om je op te maken voor de volgende stap. Zo’n 100 meter per uur is de normale snelheid, zonder grote tegenvallers als diepe sneeuw. In de film zie je mensen verder met open jas en bloot gezicht met elkaar praten, wat gezien kou, wind en massaal zuurstofgebruik bijna niet voorkomt. Deze keuze is trouwens begrijpelijk, want anders is er qua gezichtsuitdrukking niets in beeld te brengen.

Wat ontbreekt in de film: de cruciale rol van de Sherpa’s in de expeditie, zowel in het basiskamp als op de berg. Dit is ook wat de weduwe van Rob Hall betreurt. Regisseur Kormakur geeft hierop als weerwoord dat het simpelweg niet lukte om alles in deze 2 uur durende film te ‘stoppen’. Dat kan ik wel begrijpen gezien de hoeveelheid informatie, feiten en mensen die nu al in de film voorkomt, maar toch is het een tekortkoming.

Waarom het uiteindelijk zo ontzettend mis kon gaan op het einde van de film? Dat is ontegenzeggelijk ‘te ver over de grens gaan’. Deelnemer Doug, die allang had moeten omkeren omdat hij te zwak was. Maar ook voor expeditieleider Rob Hall, die voor zijn klant (of de roem?), de absolute deadline qua omkeertijd overschrijdt. Voor gids Scott Fischer, die over zijn persoonlijk grenzen gaat (omdat hij niet achter wil blijven op zijn concurrent Rob?). En dan uiteindelijk de allesverwoestende storm, die het voor de afdalers onmogelijk maakt het kamp terug te vinden.
Het maakt eens te meer duidelijk dat je Everest niet kunt bedwingen; de berg en de natuur hebben altijd overwicht. Wij mensen zijn slechts nietige wezens. En als je daar als klimmer niet goed op inspeelt en niet goed naar binnen kijkt, betaal je een hoge prijs.

Persoonlijk verafschuw ik commercie en drukte op een berg. Toch ben ook ik gevallen voor de aantrekkingskracht van de Chomolungma (moedergodin van de aarde), zoals Everest wordt genoemd. Het blijft de hoogste berg ter wereld. Ik heb geluk gehad dat de drukte in 1999 nog relatief beperkt was: op 13 mei klommen we met ruim twintig klimmers naar de top. Toen ik de beroemde Hillary Step beklom was ik zelfs alleen. Op de top stonden we met een man of acht, prachtig om dit moment te hebben kunnen delen.
Voor mij was het een absoluut hoogtepunt en voorrecht om op de kroon van Chomolungma te hebben mogen staan. Ik heb veel aan Everest te danken. En ik heb mijn klimervaring kunnen uitbreiden om op gegeven moment zelfstandig expedities te ondernemen. Naar bergen waar het geen commercieel circus is. Over de hele wereld zijn zoveel prachtige bergen, in alle soorten en maten. Kortom er blijven altijd uitdagingen en dromen te over voor iedere klimmer! Of je de Everest nu wel of niet hebt beklommen.

N.B. Naschrift: in mei 2016 werd ik benaderd door NOS op 3, om een bijdrage te leveren de tocht naar de top van Everest in beeld te brengen. Zie het betreffende blog op deze website.

Blog151001_Everest_KatjaStaartjes_900